การเกิดเบาหวานขณะตั้งครรภ์สามารถเกิดได้กับคนที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยง เมื่อคลอดแล้วเบาหวานก็จะหายไป ผู้ที่ตั้งครรภ์และมีลักษณะดังต่อไปนี้ควรจะได้รับการทดสอบน้ำตาลค่ะ วันนี้  thai-mom มีข้อมูลดีๆ การป้องกันโรคเบาระหว่างตั้งครรภ์มาฝากคุณแม่ค่ะ

 

โรคเบาหวานกับคนท้อง

โรคเบาหวานกับคนท้อง

โรคเบาหวานเกิดได้อย่างไร

ร่างกายของคนเรามีอวัยวะหนึ่งสำคัญ ซึ่งคุณแม่ส่วนมากมักจะจินตนาการรูปร่างและตำแหน่งที่อยู่ของมันไม่ค่อยออก อวัยวะที่ว่านี้ก็คือตับอ่อน ซึ่งมีลักษณะเป็นก้อนเนื้อ ปลายด้านหนึ่งกลมมนในขณะที่ปลายอีกด้านมีลักษณะยาวรีๆ คล้ายๆโคนไอศกรีม ตำแหน่งของมันจะแทรกอยู่ระหว่างลำไส้เล็กส่วนต้นติดไปทางด้านหลังของตัวคนเรา

ตับอ่อนมีหน้าที่สร้างฮอร์โมนชื่อ อินซูลิน ภายหลังถูกสร้างออกมา มันจะถูกดูดซึมเข้ากระแสเลือด ไปทำหน้าที่ในการนำน้ำตาลในเลือดไปใช้สร้างพลังงานให้กับร่างกาย
คนที่เป็นโรคเบาหวาน คือคนที่ตับอ่อนไม่สามารถสร้างฮอร์โมนอินซูลินได้เพียงพอ หรือสร้างได้เพียงพอแต่ถูกขัดขวางให้ออกฤทธิ์ได้ไม่เต็มที่ ทำให้ไม่สามารถนำน้ำตาลในเลือดไปใช้งานได้ตามปกติ น้ำตาลจึงคั่งอยู่ในเลือดและมีระดับสูงขึ้นเรื่อยๆ น้ำตาลที่คั่งอยู่นี้เปรียบเหมือนน้ำคร่ำที่อยู่ในท่อระบายที่อุดตัน ทำให้เกิดการเน่าเสียและก่อให้เกิดอันตราย
ฉะนั้นพูดง่ายๆ ก็คือ คนที่เป็นเบาหวานก็คือคนที่มีตับอ่อนซึ่งเสื่อมสมรรถภาพนั่นเอง ถึงตรงนี้คุณแม่หลายคนคงอยากถามว่า ทำไมคนบางคนตับอ่อนจึงเสื่อมสมรรถภาพค่อนข้างเร็ว ทำให้เป็นโรคเบาหวานตั้งแต่อายุยังน้อย ในขณะที่บางคนแม้อายุจะมากแล้วก็ยังไม่เป็นเบาหวานเลย แสดงว่าตับอ่อนน่าจะยังมีประสิทธิภาพที่ดีอยู่ ความแตกต่างที่ว่านี้เป็นเพราะอะไร
คำตอบสำหรับคำถามนี้มี 2 ประการครับ ประการแรกคือจากกรรมพันธุ์ พูดง่ายๆก็คือคนที่เป็นเบาหวานได้เร็วก็เพราะคนๆนั้นเกิดมาจากพ่อแม่ที่ถ่ายทอดสารทางพันธุกรรมที่ควบคุมการสร้างตับอ่อนที่คุณภาพไม่ดีมา ทำให้ผลิตผลที่ได้เป็นตับอ่อนที่คุณภาพไม่ดี ส่วนประการที่สอง ก็คือปัจจัยจากภายนอกที่มีผลกระทบทำให้ตับอ่อนทำงานหนักและเสียเร็ว เช่น ความอ้วน ความเครียด (ปัจจัยทั้ง2 นี้ จะเร่งให้ตับอ่อนต้องนำน้ำตาลไปใช้สร้างพลังงานค่อนข้างมาก)หรือการรับประทานอาหารหรือยาที่เป็นอันตรายต่อตับอ่อนโดยตรง เช่นยาพวกเสตียรอยด์ เป็นต้น

โรคเบาหวานที่เกิดจากการตั้งครรภ์

เมื่อมีการตั้งครรภ์นอกจากจะมีลูกน้อยเกิดขึ้นมาในมดลูกแล้ว อวัยวะอีกอย่างหนึ่งที่จะสร้างขึ้นมาพร้อมกันก็ คือ ‘รก’ คุณแม่ส่วนมากคงเข้าใจกันดีแล้วว่า รกมีหน้าที่ในการทำอาหารมาเลี้ยงลูกน้อยในครรภ์ โดยผ่านทางสายสะดือ ความจริงรกยังมีหน้าที่อีกหลายอย่างและที่สำคัญอย่างหนึ่งก็คือ ทำหน้าที่ที่ในการสร้างฮอร์โมนขึ้มาหลายชนิด เช่น ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ซึ่งทำให้ฮอร์โมนที่ทำให้การตั้งครรภ์ดำเนินต่อไปได้ด้วยดี

นอกจากจะหน้าทิ่ดังกล่าวข้างตนแล้ว มันยังแผลงฤทธิ์โดยการอาการขัดขวางการทำวานของอินซูลิน ให้หน้าที่ในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ไม่เต็มที่อีกด้วย ผลก็คือระดับน้ำตาลในเลือดจะสูงขึ้นเรื่อยๆตามอายครรภ์ที่มากขึ้น นอกจากนี้มันยังไปกระตุ้นการสลายไขมันด้วย ทำให้มีกรดไขมันในเลือดสูง ซึ่งถ้าไม่ได้รับการแก้ไขจะทำให้โรคเบาหวานกำเริบถึงขั้นรุนแรง คือหมดสติหรือชีวิตได้เลย
จะตรวจว่าคุณแม่เป็นเบาหวานจากการตั้งครรภ์ได้อย่างไร
คุณแม่ส่วนมากที่เป็นโรคเบาหวานจากการตั้งครรภ์มักไม่แสดงอาการอะไรให้เห็นชัดเจน ด้วยเหตุนี้คุณหมอจึงมักจะซักถามประวัติและตรวจร่างกายดูว่า คุณแม่มีปัจจัยอะไรที่จะเป็นเบาหวานจากการตั้งครรภ์ได้หรือไม่ ถ้ามีจะทำการตรวจเพิ่มเติมต่อไปนี้ เพื่อให้ได้การวินิจฉัยโรคที่แน่ชัด ดังนั้น ถ้าคุณแม่ถูกคุณหมอซักถามมากก็อย่าเพิ่งรำคาญ

 

โรคเบาหวานกับคนท้อง

โรคเบาหวานกับคนท้อง

ผลของเบาหวานต่อการตั้งครรภ์

คุณแม่ที่ได้รับการวินิจฉัยแล้วว่าเป็นโรคเบาหวานจากการคั้งครรภ์ มีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาในลูกได้หลายประการ เช่น แท้งบุตร ลูกมีความพิการแต่กำเนิด คลอดก่อนกำหนด เป็นต้น ปัญหาเหล่านี้มักจะเกิดในรายที่มีการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ค่อยดี ปัญหาอื่นอาจพบได้ในลูก เช่น ตัวเหลืองภายหลังคลอด หรือ ตายตอนหลังคลอด ปัญหาหลังนี้พบได้ค่อนข้างน้อยจึงไม่ต้องตกอกตกใจจนเกินไป สำหรับผลต่อคุณแม่ก็มีเหมือนกันกล่าวคือคุณแม่ที่เป็นโรคเบาหวานดันโลหิตสูงร่วมด้วยได้มากขึ้นเรียกไหนๆ จะปัญหาแล้วก็มีมันซะหลายอย่างเลยที่เดียว

ผลของการตั้งครรภ์ต่อเบาหวาน

โรคเบาหวานกับคนท้อง

โรคเบาหวานกับคนท้อง

 

ดังที่กล่าวแล้วขณะตั้งครรภ์รกจะสร้างฮอร์โมนขึ้นมาหลายชนิดและเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตามอายุครรภ์ แต่ในความเป็นจริงฮอร์โมนแต่ละชนิดที่สร้างขึ้นมา ไม่ใข่ว่าจะสร้างขึ้นมาพร้อมกันทีเดียวเลย แต่จะทยอยสร้างขึ้นตามๆกันมา ในขณะที่ฮอร์โมนบางตัวมีการสร้างขึ้นมาแล้วฮอร์โมนบางตัวอาจจะไม่เริ่มสร้างเลย หรือเมื่อฮอร์โมนบางตัวเริ่มสร้างน้อยลง บางตัวกลับกำลังสร้างในระดับที่สูงสุด
จะดูแลรักษาคุณแม่ท้องที่เป็นเบาหวานอย่างไร
การดูแลที่สำคัญที่สุดก็คือการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู้ในเกณฑ์ปกติคลอดการตั้งครรภ์ การควบคุมอาหารเป็นที่รักษาที่ดีที่สุด โดยจะต้องรับประทานอาหารที่ถูกต้องซ่ๆจะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดขิงคุณแม่อยู่ฬนระดับที่เหมาะสมและคงที่ตลอดวัน ซึ่งทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลูกไม่สูงและคงที่ตามไปด้วยการควบคุมอาหารให้ดีต้องเริ่มทำตั้งครรภ์ใหม่ๆเลยถึงจะช่วยป้องกันปัญหาบางอย่าง เช่น การแท้งลูกพิการแต่กำเนิดได้

 

 

 

ขอบคุณข้อมูลจาก : นิตยสารดวงใจพ่อแม่ ฉบับที่ 95 ปีที่ 8 กันยายน 2546

Possibly Related Posts: